W walce z dymem

 

„Moje śniadanie to kawa i papieros” – powiedział pewien mężczyzna wypalając w ciągu godziny czwartego, czy piątego papierosa. Uważał,  że gdy pali to się relaksuje. Z kolei pewna kobieta, którą zapytałam dlaczego pali, zaczęła  opowiadać o problemach w pracy i w życiu prywatnym dając do zrozumienia, że za tą czynnością kryje się stres, a papierosy pozwalają rozładować jej nerwy. Ludzie palą, by czuć się lepiej, by było im przyjemnie,  by się uspokoić, mieć lepszy kontakt z innymi ludźmi, którzy również palą oraz wreszcie dlatego, że są uzależnieni…. Czym jest nikotyna? Jak poważne jest to uzależnienie? Czy możemy z tym walczyć? to trudne pytania dla osób, które nie wyobrażają sobie dnia bez papierosa. Jednak spojrzenie na ten temat z boku i próba obiektywnej oceny tego zjawiska pozwoli przybliżyć odpowiedzi na te i inne pytania.

Na samym początku wyjaśnię termin ,,uzależnienie od  papierosów”. Uzależnienie od tytoniu to przewlekła, nawracająca choroba, wymieniona w międzynarodowej klasyfikacji chorób jako zaburzenia/e psychiczne i zaburzenia/e zachowania spowodowane paleniem. Taki zespól uzależnienia od tytoniu obejmuje objawy behawioralne oraz fizjologiczne zmiany procesów poznawczych. Wymaga on rozpoznania, pogłębionej diagnozy oraz leczenia.

Wiele osób pali dla przyjemności, nie zdając sobie sprawy z tego, że jest uzależniona. Twierdzą, że w każdej chwili mogą  ,,rzucić”, jednak nie jest to takie proste jakby się mogło wydawać. W takiej sytuacji ważne jest rozważenie bardzo ważnej kwestii, a mianowicie: Jak można rozpoznać, że jest się uzależnionym od papierosów?

Zespół uzależnienia od nikotyny charakteryzuje się objawami, które są w pewien sposób podobne jak w przypadku uzależnienia od innych substancji psychoaktywnych np. heroiny, alkoholu. Przede wszystkim to, co kieruje osobą uzależnioną od nikotyny to silna potrzeba jej przyjmowania, trudność kontrolowania swojego zachowania, używanie tytoniu, mimo następstw jakie za sobą niesie  oraz zespół abstynencyjny. W tym przypadku charakteryzuje się głodem tytoniu lub innych produktów zawierających nikotynę, złym samopoczuciem, lękiem, niekiedy też bezsennością, wzmożonym apetytem, kaszlem, czy trudnością w koncentracji.

Niektórzy specjaliści twierdzą, że za tym, że za objawem uzależnienia od nikotyny przemawiają przede wszystkim objawy takie jak: palenie ponad 20 papierosów dziennie, wypalanie pierwszego papierosa zaraz po przebudzeniu, często na czczo oraz palenie pomimo choroby.

Objawy nałogowego palenia nie są przyjemne, a jednak człowiek uzależniony często powtarza tę czynność.  Dlaczego więc ludzie palą?

Gdy zapytałam o to znajomych palaczy, najczęściej odpowiadali mi, że po to, by się odstresować, dlatego, że jest to ich sposób na krótką przerwę oraz przez, że czują, że są uzależnieni i nie potrafią z tym skończyć. W zależności od powodu sięgania po papierosa palaczy można podzielić na kilka kategorii:

  • „palacz mimo woli” – palenie papierosów to dla niego czynność automatyczna, pewien rytuał, osoba taka czerpie przyjemność z samej czynności wyciągania papierosa, wdychania i wydychania dymu
  • „palacz nałogowy” – palacz taki jest uzależniony fizycznie, pali po to, by zaspokoić swój głód nikotynowy tzn. głód substancji znajdujących się w papierosach (oprócz nikotyny są tam również różne substancje chemiczne wzmagające uzależnienie, co jest zgodne z interesem koncernów tytoniowych).
  • ,,palacz psychologiczny” – pali w celu poprawy nastroju, czynność ta dodaje mu pewności siebie
  • „palacz komunikacyjny” –pali, by zyskać nowych znajomych, by zintegrować się z grupą (innych palaczy)
  • „palacz sybaryta” – pali, bo czerpie z tego przyjemność
  • „palacz poszukujący wolności i przygody” – dzięki paleniu chce się oderwać od codziennych problemów

Z kolei częste sięganie po papierosy przez kobiety wynika zazwyczaj z chęci dorównania mężczyznom, kreacji kobiety na ,,wyzwoloną” lub też z kłopotów z nadwagą. Warto wspomnieć, że nikotyna ma właściwości odchudzające, jest też czasami elementem zastępczym wobec jedzenia- ,,zamiast zajadać stres, wypalamy go”.

Przyjemność przyjemnością, nerwy nerwami, ale co ze skutkami? Przecież to papierosy są przyczyną wielu chorób, czasem nawet zgonów.

„Palenie tytoniu powoduje raka”, ,,Palenie tytoniu powoduje choroby serca” – dla wielu ludzi palących  jest to jedynie slogan, który bagatelizują, nie zdając sobie sprawy, ile jest w nim prawdy. Powszechnymi skutkami palenia jest też pogorszenie się wrażliwości zmysłów: smaku, węchu oraz apetytu. Pod wpływem nadużywania nikotyny pogarsza się wzrok, zwęża się obwodowe pole widzenia, następuje upośledzenie rozpoznawania barw, zmiany w spojówce, rogówce, naczyniach siatkówki i naczyniówki. Badania wykazały, że palenie wyrządza więcej szkód kobietom, niż mężczyznom. Dzieje się tak dlatego, że mają one mniejszą objętość płuc.

Większość z Was na pewno słyszała o biernym paleniu. Jest ono również bardzo szkodliwe, gdyż przebywanie przez 4-5 godzin w towarzystwie palacza równoznaczne jest z wypaleniem kilku papierosów.

Wiem, że palenie jest niezdrowe – mówią palacze – ale co zrobić, żeby przestać?

Pierwsze, co powinniśmy zrobić to zdać sobie sprawę z powagi problemu. Dobrze będzie, gdy skonsultujemy się ze specjalistą (najlepiej psychologiem, który specjalizuje się w sprawach uzależnienia), a on pomoże dokładnie ocenić problem.

Taka ocena powinna zawierać 3 aspekty, a mianowicie: motywację do rzucenia palenie, wywiad dotyczący palenia i stopień uzależnienia od nikotyny. Przydatnym narzędziem  służącym do oceny badania uzależnienia od nikotyny jest Fagerstom test for Nicotine Dependence, który mierzy stopień uzależnienia od nikotyny w skali od 0 do 10 punktów, czy też test motywacji do zaprzestania palenia opracowany przez dr Nine Schneider z Uniwersytetu w Los Angeles służący do badania gotowości do zaprzestania palenia tytoniu. Oba te testy można znaleźć w książce Bohdana T.Woronowicza pt. ,,Uzależnienia”. Użyteczne jest też uzyskanie wywiadu na temat palenia. Powinien on uwzględniać liczbę lat regularnego palenia oraz poprzednich prób zerwania z nałogiem. Ważne jest też monitorowanie objawów odstwiennych. Mogą one bowiem prognozować  nawrót do nałogu.

Są też inne metody zaprzestania m.in.:

  • Zastępcza Terapia Nikotynowa-ma na celu łagodzenie objawów głodu nikotynowego poprzez stosowanie plastrów lub/i gum do żucia
  • Lek Zyban (Buroprion) – jest to lek antydepresyjny. Zwiększa on poziom dopaminy i norepinerfiny w mózgu, co prowadzi do poprawy samopoczucia i odczuwania przyjemność. Jednak można go przyjmować jedynie pod opieką lekarza
  • e-smoking czyli e-papieros – jest on przeznaczony przede wszystkim dla tych, dla których najważniejszy w paleniu jest sam nawyk wyciągania papierosa i wdychania dymu
  • biorezonans- metodę tą wykonuje się za pomocą aparatów wykorzystujących pole energetyczne wytwarzane przez człowieka
  • metoda Allena Carra – celem jej jest uświadomienie palaczom, że w  podjęciu decyzji o rzuceniu palenia najważniejszym uczuciem jest strach. Strach, że bez papierosów nie będą potrafili cieszyć się życiem oraz radzić sobie ze stresem. Szkolenie tą metodą trwa kilka godzin.

Inne metody to: hipnoza, akupunktura, czy elektrostymulacja.

 Poświęć się, a nie pożałujesz czyli korzyści wynikające z zaprzestania palenia

Oprócz oczywistych korzyści materialnych, po zaprzestaniu palenia dochodzi do wielu istotnych zmian w organizmie: po upływie 8 minut – ciśnienie i tętno wracają do normy, 8 godzin – stężenie tlenku węgla zmniejsza się o połowę, a stężenie tlenu wraca do normy, drugiego dnia – poprawia się zmysł smaku i zapachu, 3 dni – poprawia się wydolność oddechowa, 2-12 tygodni pojawia się wydolność układu krążenia, 5 lat – ryzyko zawału serca zmniejsza się do 50% w stosunku do ryzyka u osób palących.

Tak jak wcześniej napisałam, przy paleniu papierosów dochodzi do bardzo niekorzystnych zmian w naszym organizmie, ale to my sami jesteśmy za nie odpowiedzialni. Jeśli chcesz ratować swoje życie i nie puścić go z dymem, zatrzymaj się i zrób coś z tym, a Twój organizm będzie Ci wdzięczny. Zależy to tylko od Ciebie. Dużo zanieczyszczeń, substancji trujących, kryjących się w tym podłużnym ruloniku nie musi przenikać do Twojego organizmu i  stopniowo go zabijać. Możesz dać sobie i bliskim szanse, poszukaj pomocy.

Marta Piecuch

Podziel się z innymi!

2 komentarze(y) do “W walce z dymem

  1. Bardzo rzetelnie przedstawiona definicja nałogu oraz różne rodzaje nałogowców. W przypadku mojego ojca sprawdził się świetnie e-papieros. Próbował wcześniej gum i tabletek jednak nie były one wstanie zaspokoić nawyków behawioralnych. Pozdrawiam!

      (cytuj zaznaczony tekst)

  2. Na początku paliłem, bo koledzy palili, później bo się czymś denerwowałem. A na końcu, bo nie potrafiłem przestać to robić. Dopiero po warsztatach Pani Wandy Wegener udało mi się przerwać ten zgubny nałóg. Nie powiem, że moje życie zmieniło się od razu, musiałem być konsekwetny w działaniu. Mimo, że poświęciłem czas i pieniądze to jestem zadowolony.

      (cytuj zaznaczony tekst)

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

*

Możesz użyć następujących tagów oraz atrybutów HTML-a: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>